Voor het maken van een kruidenolie zijn mij 2 manieren bekend: met behulp van zonnewarmte of op het fornuis. Deze blog gaat over de warmtemethode op het fornuis en is zeker geschikt voor het verwerken van worteldelen tot een kruidenolie. In deze blog gebruik ik de wortels van Symphytum officinale, de smeerwortel.
Allereerst worden de worteldelen opgegraven. De wortel is de basis van de plant, dus het is belangrijk om een deel van de wortel ongemoeid te laten, zodat de plant weer aan kan groeien. Oogsten van worteldelen gaat het best in het vroege voorjaar nog voordat de plant tot volle wasdom is gekomen. Beter nog is het om in het najaar te oogsten als de plant begint te verwelken en zich terugtrekt. De kracht van de plant zit op dat moment in de wortel opgeslagen en dat is het geneeskrachtige deel van deze plant.
Na het grondig wassen van de wortels moeten ze drogen voordat ze aan de olie kunnen worden toegevoegd. Anders komt er teveel vocht in de olie en dat gaat ten koste van de kwaliteit; de olie kan zelfs gaan schimmelen. Dat is jammer. Een paar dagen drogen is voldoende en zeker bij harde wortels niet te lang wachten anders kunnen ze nauwelijks in stukjes worden gesneden.
Wat je verder nodig hebt: een snijplank en een goed scherp mesje, biologische olijfolie, een vuurvaste schaal of pot, een pan met kokend water en eventueel een thermometer. Als de olie getrokken is (macereren genoemd) dan heb je een zeef, een litermaat, een (thee)filterzakje en een flesje (liefst bruin glas) om de olie in te bewaren nodig.
Het snijden van de wortels van de smeerwortel doe ik zelf in dunne schijfjes; op de snijvlakken komen de slijmstoffen vrij die ik graag wil vangen in de olie. Wortels kunnen snel verkleuren, dus bij voorkeur leg je ze meteen in de olie in de vuurvaste schaal. Als alle wortels gesneden zijn zorg je ervoor dat de olijfolie net boven de wortelstukjes staat.
De pan met kokend water wordt op het fornuis gezet en de vuurvaste schaal of pot met de olie wordt in de pan gehangen of op de bodem in het kokende water gezet. Het ligt aan de maat van de schaal of pot en pan hoe het past. Het gaat er om dat de olie au bain-marie wordt verwarmd, dus niet direct op de hittebron staat. Het verwarmen duurt zo'n 20 tot 30 minuten; ik kijk altijd of er al belletjes ontstaan in de olie. Een (vlees)thermometer kan worden gebruikt om de temperatuur exact te meten; als de olie tussen de 75-80 graden is is ze voldoende verwarmd.
De olie mag nu afkoelen en 24 uur blijven staan. Dan herhaal je het verwarmen nog een keer. Wil je een nog krachtige olie maken, dan kun je nu een deel van de wortels vervangen door nieuwe wortelstukjes. Opnieuw laat je de olie afkoelen en 24 uur staan.
De olie heeft de geneeskrachtige werking van de wortel opgenomen, dus de worteldelen kunnen er nu uit. Ik gebruik daarvoor een oude zeef en een litermaat om de olie in op te vangen. Als de worteldelen uit de olie zijn zeef ik de olie nogmaals door een papieren theefilter. Nu zijn alle kleine verontreinigingen uit de olie gehaald. De olie is klaar voor gebruik! Alleen nog in een glazen flesje gieten en van een etiketje voorzien en dan kan deze kruidenolie 1-2 jaar worden bewaard.
Ga je direct aan de slag? Veel plezier en succes!
Wil je liever een workshop volgen om dit proces samen te doen met anderen? Mail me gerust, dan kijk ik naar de mogelijkheden.